ناگفته های سوابق ورزشی استان سمنان
بررسی اجمالی کتاب: «تاریخچه (!!) ورزش شهرستان و استان سمنان»
* محمدکاظم مداح
در نخستین روزهای نوروز امسال یکی از دوستان قدیم و اهل کتاب، با توجه به اینکه می دانست سال های زیادی از عمر خود را از نوجوانی به بعد در ورزش به طور اعم و به خصوص در فوتبال گذرانده ام، دو جلد کتاب چاپ نشر حبله رود را با عناوین تاریخچه ورزش شهرستان و استان سمنان که ظاهراً در سال 1393 به چاپ رسیده، به این رفیق دیرین تقدیم داشت تا بخوانم و از اشتباهات درج شده و حقایق درج نشده ورزش استان و کورمال شدن فعالیت های ورزشی گذشته و تناقض گویی و ندانم کاری ها و جفای عده ای بی خبر (اگر نگوییم مغرض) تا چند روز سردرد بگیرم و بر مظلومیت و فراموش شده های ورزش استان افسوس بخورم. اغلاط این کتاب آنقدر فاحش و دردآور است که خون هر اهل ورزش را به جوش می آورد!
من ادعای نقد ندارم ولی اهل شناخت ورزشم و از سوابق اشخاص ورزشی اطلاع دارم و با هر آشنایی در باره محتوای این دو کتاب سخن گفتم دچار تعجب و حیرت شده است. ساده و بی هیچ آدابی برخی از ایرادهای دو کتاب یاد شده را که در سراسر آن دیده می شود، بازگو می کنم و از مسئولان مربوطه تقاضای پیگیری و بازخواست از گردآوران و پدیدآوران را دارم.
1- وقتی می گوییم تاریخچه، باید خواننده متوجه شود نخستین ورزش های شهرستان و استان چه بوده و پایه گذاران آن چه کسانی بوده اند؟ در این دو کتاب نه بر اساس قدمت و نه با توجه به شأن و کسوت و نه بر اساس سوابق هیئت های ورزشی، مطالب آماری و جدولی پرغلط با ذکر نام و بعضاً عکس چاپ شده است. انصاف کجاست؟! آیا ترتیب نوشتن بر اساس قدمت است؟ که نیست! محبوبیت رشته ورزشی است؟ که نیست! ترتیب حروف الفبایی برای هر رشته است؟ بلکه هر جدولی از پوشه های جدید و قدیمی تربیت بدنی را پیدا کرده اند، گنجانده اند! پس تحقیق میدانی و پرسش از خاک خوردگان قدیم ورزش جایش کجاست؟ آنهایی که با امکانات کم برای مثال در دو میدانی بدون پیست و دوچرخه سواری با دوچرخه معمولی در خیابان های شهر و در زمین های خاکی کار کرده اند، کجای کارند؟
2- کتاب های یاد شده به نام محمد رشیدی، محمود علیزاده و همت هادیان ثبت شده است اما به نظر می رسد که نگاه حاکم بر کتاب دیدگاه محمود علیزاده مدیرکل خوشنام تربیت بدنی نباشد و با توجه به شناخت اینجانب از ایشان امکان ندارد این اثر را به عنوان کتاب تاریخی بداند و شاید ایشان ناخواسته وارد این بازیچه تاریخچه نویسی شده است. در هر یک از این دو کتاب 21 صفحه و در مجموع 42 صفحه به معرفی شناسنامه ای به اصطلاح مؤلفان که اغلب از کارکنان تربیت بدنی هستند، پرداخته شده است. در حالیکه تاریخ نویسان بزرگی همچون حسن پیرنیا و عباس اقبال آشتیانی و عبدالعظیم رضایی پدیدآور مجموعه تاریخ ده هزار ساله ایران چنین صفحاتی را به معرفی خود مشغول نکرده اند!
3- در این کتاب به جای اینکه به همت و عشق استعدادهای ورزشی زمان گذشته و قبل از تأسیس هیئت ها صرفنظر از مدال آوری یا دعوت به تیم ملی با آن امکانات کار کرده اند، توجه بشود و شرح تاریخی بدهند، مدام نام و عکس پرسنلی (نه تصاویر مهم ورزشی) و مدرک تحصیلی به عنوان تاریخ ورزش برجسته شده است.
4- اساس تاریخ نویسی توجه بر گذشته است در حالیکه آقایان بیشتر به دوره خود و زمان اخیر آنهم سطحی توجه کرده اند. به عنوان مثال هیئت فوتبال سمنان را از مقطع 1390 به بعد همراه فعالیت های افراد مرتبط با هیئت با ذکر مدرک تحصیلی آورده اند. این مطالب حتی ارزش یک مقاله را هم ندارد.
5- در سرتاسر کتاب غلط های تایپی و نگارشی وجود دارد و حتی یک ویرایش ساده در آن صورت نگرفته است. به عنوان مثال نام کشتی گیر حیدر اویسی را سید علی اویسی نوشته اند. یا در مورد تاریخ تولد عظیم نصیری 1327 را به جای 1337 نوشته اند! یا آقای منصور یغما نژاد که در ماه مبارک رمضان در تیم والیبال اداره دارایی سمنان بازی کرده است او را پیشکسوت و شهید ورزشی معرفی نموده اند. در حالیکه ایشان در قید حیات است. معلوم می شود کسی آمار این کتاب را کنترل نکرده است.
6- ایراد دیگر این است که افراد ورزشکار را بدون در نظر گرفتن تجربه اصلی ورزشی آنان در چندین رشته معرفی کرده اند! هم وزنه بردار، هم فوتبالست، هم والیبالیست، هم سوارکار و بازیکن چوگان و داور و مربی چندین رشته ورزشی! این تعریف از ورزشکار نیست و تخریب است. مثل معرفی آقای عباس آلبویه ایشان در واقع پیشکسوت بسکتبال است و خودش ادعای سایر رشته ها را ندارد اما او را فوتبالیست هم معرفی کرده و به چند رشته دیگر منتسب نموده اند. آیا به صرف رفتن به استخر می توان به کسی گفت: شناگر ورزشی؟ به مصداق ضرب المثل همه کاره و هیچ کاره است.
7- تنظیم کنندگان کتاب افراد غیربومی و بی اطلاعی بوده اند که از هنر ورزشکاران قدیم بی خبرند. مثلاً آنان نمی دانند که به مرتضی فرزانه می گفتند مرتضی پله، یا به محمد ابوجعفری می گفتند: محمد دستجردی (بازیکن مطرح تیم ملی جوانان آن هنگام) یا به فتح الله عزالدین می گفتند فتحی کمیل که فوتبالیست مشهور تیم ملی کویت بود یا مرحوم حسن شاهی را حسن زاگالو می نامیدند که مربی تیم ملی برزیل بود. یا به محمدکاظم محقق دونده معروف دهه 1350 می گفتند کاظم موشک یا به جعفر برادران جعفر فالکائو می گفتند. ورزش با همین روحیات ورزش شده است. برخی از اینها اکنون در بستر بیماری هستند و به سختی از خیابان عبور می کنند و در باره آنان سکوت شده است. از آقای رضا خالصی انتظار زیادی در دفاع از سوابق والیبال می رود. در کشتی آقای مجید نصیری که برادران صحت لو را می شناسد، قاسم صبور را به یاد دارد و جعفری و لامعی را به خاطر می آورد، انتظار بیشتری بود. از مرشد حمزه، مرشد قنبر، مرشد میرزا علی و مرشد نایب زاده و مرشد محمود دارایی و مرشد عباس خردمند و پهلوان حسین شجاعان، پهلوان ظهیری و پهلوان فرج الله مداح، پهلوان نوروز رحمانی و پهلوان یداله و سیف اله خدام عباسی و ... یاد نشده است. آیا سزاست کسانی که می دانند و صاحبنظرند ولی به خاطر چاپ فقط یک قطعه عکسشان و چند جمله در باره شان اینک در برابر خطاهای این کتاب سکوت کنند؟
8- یاد شهیدان ورزشی بسیار ارزشمند است و همچنین بسیجیان ورزشی بخشی از ورزش را تشکیل می دهند اما نباید کتاب تاریخچه ورزشی به گونه ای تدوین شود که با ورق زدن آن خوانندگان فکر کنند یادنامه شهدا و بسیجیان ورزشی را می خوانند. یعنی نباید این بخش بسیار پر رنگ و موضوع اصلی کمرنگ یا فراموش شود.
9- آیا واقعاً کسی نبود از رشته بسکتبال دفاع کند و عزیزانی را مانند غیاثی، مصطفی خطیبی، سیف الله شفیعی، بیدختی، مرحوم خسرو شاهمرادی، خالقی، برادران معصومی و مهدی شاهمرادی به یاد آورد. منصور و ناصر مداح و قدرت الله قدرتی و ... قطعاً آقای عباس آلبویه آنان را به خوبی می شناسد.
10- در باره فوتبال که واقعاً جفا شده است. به دلیل مرکز استان بودن هیئت شهرستان سمنان نداشته ولی سابقه فوتبال که بوده است. باید غمنامه نوشت و نه شرح و توضیح. کجاست یادی از نابغه ورزش استان مرحوم جعفر هدایت؟! سرهنگ محمد جعفر طاهری محمود سرخانی سرهنگ قدرت الله قزوینیان و ...
11- ایرادهای بسیاری بر این کتاب وارد است که پرداختن به جزئیات آن در این نوشته نمی گنجد. تنها به این مطلب و خلاصه بگویم مطالب زیادی از ورزش قدیم این دیار ناگفته مانده است مثل ندیدن جایگاه ورزش در دورانی که استان سمنان فرمانداری کل بوده است.
12- باید بررسی شود چه کوشش و هزینه های بیهوده ای برای پرکردن صفحات این کتاب بابت چنین جدول های بی ثمری صرف شده است. و تعجب آورتر اینکه ناشر کتاب، خودش مدیرکل کتابخانه هاست و باید بیشتر به چاپ کتاب غیر تاریخی به نام تاریخچه حساس باشد. اگر همه قبول کنند که اثری ضعیف چاپ شود او برای اعتبار نشر حبله رود و حفظ شأن مدیر کل کتابخانه ها نباید راضی به این چاپ می شد.
در پایان آرزو می کنم در آینده ای نزدیک کسانی پیدا بشوند تا از تاریخ ورزشی و احوال ورزش قدیم به درستی بنویسند با چه زیر پیراهن ها و شورت ها و کفش های غیر ورزشی و زمین های نامناسب و تمرین های غیرعلمی کار می کردند و با پایه گذاری رشته های مختلف ورزشی آن را به نسل امروز سپرده اند.
+ نوشته شده در دوشنبه شانزدهم فروردین ۱۳۹۵ ساعت 15:40 توسط جعفر سیّد
|
حاوی مطالب ادبی، احتماعی و نقد سازنده